W dniu 9 kwietnia 2026 roku w Muzeum Martyrologii Wielkopolan – Fort VII w Poznaniu
odbyły się uroczystości upamiętnione zostaną ofiary niemieckiej okupacji 1939–1945.
Na uroczystość zaprosili: Grzegorz Ganowicz – Przewodniczący Rady Miasta Poznania oraz Anna Ziółkowska – Dyrektor Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie.
Współorganizatorami były organizacje kombatanckie zrzeszone
przy Wojewódzkiej Radzie Kombatanckiej.
Centralną postacią tegorocznych obchodów była Aleksandra Bukowiecka – zasłużona działaczka Powstania Wielkopolskiego, zamordowana w 1940 roku w Forcie VII.
Aleksandra Bukowiecka (z d. Dzierżykraj-Morawska) (ur. 8 grudnia 1890 r. w Oporowie, zm. prawdopodobnie w kwietniu 1940 r. w Forcie VII w Poznaniu) – polska ziemianka, poetka, działaczka społeczna i patriotyczna, uczestniczka Powstania Wielkopolskiego.
Córka Ignacego Dzierżykraj-Morawskiego i Julietty z Łubieńskich. Wykształcenie zdobyła w gimnazjum urszulanek w Kołomyi. Publikowała poezję pod pseudonimem Paula Nałęcz. Już w młodości angażowała się w działalność oświatową –
organizowała naukę języka polskiego i religii, za co została w 1908 r.
aresztowana przez władze pruskie.
W czasie Powstania Wielkopolskiego w 1918-1919 r. odegrała istotną rolę jako organizatorka oddziału powstańczego złożonego z mieszkańców Cichowa, Bieżynia i okolic. Finansowała zakup broni, współorganizowała szkolenia oraz wspierała oddziały logistycznie i sanitarnie. Za swoją działalność została odznaczona m.in. Medalem Niepodległości oraz Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym.
W okresie międzywojennym prowadziła działalność społeczną i charytatywną, angażując się w pomoc mieszkańcom okolicznych wsi oraz w działalność organizacji kombatanckich. Po wybuchu II wojny światowej organizowała pomoc sanitarną.
Aresztowana przez Niemców 7 listopada 1939 r. za działalność patriotyczną, była więziona w Kościanie, a następnie w Forcie VII w Poznaniu. Według relacji współwięźniów wykazywała się niezwykłą odwagą i wspierała innych osadzonych. Zginęła w Forcie VII w kwietniu 1940 roku.
Przemówienie okolicznościowe wygłosił m.in. Grzegorz Ganowicz – przewodniczący Rady Miasta Poznania w którym podkreślił, cyt.: ” podczas dzisiejszej uroczystości, oddajemy hołd wszystkim zamordowanym w latach 1939-1945 Poznaniakom, Wielkopolanom, Polakom. Jednak oprócz bijącej z Fortu VII symboliki polskiej martyrologii, przeraża namacalność tego miejsca i Ściany Straceń, która jest świadectwem, okrucieństwa i krwi, jaką nasi przodkowie musieli przelać za wolność”.
W uroczystości uczestniczyli: przedstawiciele władz centralnych i samorządowych oraz środowisk kombatanckich. Miasto Poznań reprezentowali przewodniczący Rady Miasta Poznania Grzegorz Ganowicz oraz sekretarz miasta Stanisław Tamm.
Obecni byli także potomkowie Aleksandry Bukowieckiej, którzy pielęgnują pamięć rodową o generałowej z Cichowa
Wielkopolski Zarząd Wojewódzki Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Poznaniu reprezentował Mariusz Mikołajewski – I Wiceprezes WZW, który zapalił ZNICZ PAMIĘCI.
Ważną częścią uroczystości była inscenizacja przybliżająca niezwykłe życie
Aleksandry Bukowieckiej, którą przygotowali – uczniowie z Zespołu Szkół Ponadpodstawowych im. Franciszka Ratajczaka w Kościanie.
Inscenizacja wycinków z życia Aleksandry Bukowieckiej
pt. „Nadzieja z popiołów” wg scenariusza przygotowanego przez Fundację Barak Kultury przypomniała obecnym o idei wolności w dobie okupacji i jej wartości dziś.
Na zakończenie uczestnicy złożyli wieńce i zapalili znicze w miejscu straceń,
pod Ścianą Śmierci.
JFP
Zdjęcia:
Piotr Pers
Adam Jastrzębowski
Głos Wielkopolski
